Kuduz Aşısı: Kedi ve Köpeklerde Ne Zaman, Kaç Yılda Bir Yapılır?

Kuduz; kedi, köpek ve insan dahil bütün memelilere bulaşabilen viral bir hastalık. Belirtiler bir kez başladıysa hemen her zaman ölümle sonuçlanıyor. Buna karşılık aşıyla büyük ölçüde önlenebiliyor. Aşağıda kedi ve köpeğinize kuduz aşısının ne zaman yapıldığını, ne sıklıkla tekrarlandığını, aşıdan sonra nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve yurtdışına çıkacaksanız neler gerektiğini anlattık.

Kuduz nasıl bulaşır?

Virüs, enfekte bir hayvanın tükürüğüyle geçer. Bu çoğunlukla bir ısırıkla ya da tükürüğün açık bir yaraya değmesiyle olur. Virüs sinir sistemine ulaştığında davranış değişiklikleri başlar: saldırganlık, yutkunma güçlüğü, aşırı salya ve sonunda felç. Belirtiler ortaya çıktıktan sonra bir tedavisi yok, o yüzden korunmanın tek etkili yolu düzenli aşı.

Kuduz aşısı kaç aylıkken yapılır?

Yavru kedi ve köpeklerde ilk doz genellikle 3 aylıkken, yani 12 haftalıkken yapılır. Sonrasında aşı her yıl bir kez tekrarlanır. Yetişkin yaşta sahiplendiğiniz ve aşı geçmişini bilmediğiniz bir hayvana ise genel muayeneden sonra hemen yapılabilir.

Kuduz aşısı tek başına düşünülmez; karma aşılar ve iç ve dış parazit uygulamalarıyla birlikte bir takvime oturtulur. Bu takvimi hekiminiz hayvanınızın yaşına, sağlık durumuna ve nasıl yaşadığına göre planlar.

Kuduz aşısı zorunlu mu?

Evet. Türkiye'de sahipli kedi ve köpeklere kuduz aşısı yapılması ve aşının her yıl yenilenmesi zorunlu. Sahipli kedi ve köpeklerin mikroçiple kayıt altına alınması da zorunlu. Yapılan aşılar hayvanınızın aşı karnesine ve kayıt sistemine işlenir.

Evden hiç çıkmayan kedime de gerekli mi?

Gerekli. Yasal zorunluluk zaten var, ama risk de sanıldığı kadar sıfır değil. Kediler pencereden ya da balkondan kaçabiliyor, eve giren başka bir hayvanla temas edebiliyor. Bir gün kedinizi pansiyona, kuaföre ya da başka bir şehre götürmeniz gerekirse güncel kuduz aşısı istenecek.

Aşıdan sonra nelere dikkat etmeli?

Aşıdan sonraki 1-2 gün içinde bazı hafif belirtiler görülebilir. Genellikle kendiliğinden geçerler:

• enjeksiyon yerinde hafif şişlik ya da hassasiyet
• halsizlik, normalden fazla uyuma
• iştahta geçici azalma
• hafif ateş

Yüzde ya da göz çevresinde şişme, kusma veya ishal, nefes almada zorlanma, kaşıntılı kabarıklıklar ya da bayılma görürseniz beklemeyin, hemen veterinerinizi arayın. Bunlar nadir görülen alerjik reaksiyonun işaretleri olabilir. Heypati 7 gün 24 saat açık, acil bir durumda bize hemen ulaşabilirsiniz.

Yurtdışına çıkacaksanız: kuduz aşısı ve titre testi

Birçok ülke, özellikle Avrupa Birliği ülkeleri, evcil hayvan girişinde kuduza karşı bağışıklığın kanıtlanmasını istiyor. Sıra genelde şöyle işliyor:

1. Önce mikroçip takılır. Aşıdan önce takılmış olması gerekir.
2. Kuduz aşısı yapılır.
3. Aşıdan en az 30 gün sonra kan alınır ve yetkili bir laboratuvarda kuduz antikor (titre) testi yapılır.
4. AB ülkeleri için test sonucu yeterli çıktıktan sonra, kanın alındığı tarihten itibaren 3 ay beklenir.

Kurallar ülkeden ülkeye değişiyor ve zaman zaman güncelleniyor. Yolculuğu en az 4-5 ay önceden planlamaya başlamanızı ve gideceğiniz ülkenin güncel şartlarına bakmanızı öneririz.

Bir hayvan tarafından ısırılırsanız ne yapmalısınız?

1. Yarayı hemen bol sabunlu suyla en az 15 dakika yıkayın.
2. Vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidin. Kuduz riskli temas değerlendirmesini oradaki hekimler yapar.
3. Sizi ısıran hayvan sahipliyse aşı durumunu öğrenin. Hayvan genellikle 10 gün gözlem altında tutulur.

Kendi hayvanınızı başka bir hayvan ısırdıysa, aşısı güncel olsa bile veteriner muayenesine götürmeniz gerekir.

Adana'da kuduz aşısı

Heypati Veteriner Kliniği'nde kuduz aşısını genel muayeneyle birlikte yapıyoruz; aşı karnesi ve kayıt işlemleri aynı gün tamamlanıyor. Yavru dostunuzun bütün aşı takvimini de birlikte planlayabiliriz. Ayrıntılar aşılama sayfamızda, sorularınız için bize ulaşabilirsiniz. Ücretler Veteriner Hekimleri Odası'nın belirlediği tarife çerçevesinde uygulanır.

Sıkça sorulan sorular

Kuduz aşısı kaç yılda bir yapılır?

Türkiye'de kedi ve köpeklerde kuduz aşısı her yıl bir kez tekrarlanır. İlk doz genellikle 3 aylıkken yapılır.

Kuduz aşısı kaç aylık yavruya yapılır?

Yavru kedi ve köpeklerde ilk kuduz aşısı genellikle 12 haftalıkken, yani 3 aylıkken yapılır.

Kuduz aşısının yan etkisi var mı?

Çoğu hayvanda yan etki görülmez. Bazılarında 1-2 gün süren halsizlik, iştahsızlık ya da enjeksiyon yerinde hafif şişlik olabilir. Yüzde şişme, kusma ya da nefes darlığı görürseniz hemen veterinerinize başvurun.

Kuduz aşısı zorunlu mu?

Evet. Türkiye'de sahipli kedi ve köpeklere kuduz aşısı yapılması ve aşının her yıl yenilenmesi zorunludur.

Yurtdışına çıkmak için kuduz aşısı yeterli mi?

Çoğu ülke için yetmez. Mikroçip, kuduz aşısı ve aşıdan en az 30 gün sonra yapılan titre testi istenir; AB ülkelerinde testten sonra 3 ay beklenir. Gideceğiniz ülkenin güncel şartlarına mutlaka bakın.