İçindekilerKedinizin halının üzerine kustuğunu gördüğünüzde ilk tepki genellikle "yine tüy yumağı" olur. Çoğu zaman haklısınız da. Ama kusma kedilerde zararsız bir şey de olabilir, ciddi bir hastalığın ilk işareti de, ve ikisini ayırmak her zaman kolay değil. Bu yazıda neye bakmanız gerektiğini, hangi durumların acil sayıldığını ve evde yapılmaması gerekenleri anlattık.
Kedi neden kusar?
Nedenler çok çeşitli. Hızlı yemek yemek, mamanın aniden değişmesi, tüy yutmak, bazı bitkileri çiğnemek gibi basit nedenler olabilir. Bunun yanında mide ve bağırsak rahatsızlıkları, iç parazitler, enfeksiyonlar, böbrek ve karaciğer sorunları, şeker hastalığı, tiroid problemleri ve yabancı cisim yutulması da kusmaya yol açabilir. Zehirli bir madde ya da bitkiyle temas da aynı şekilde.
Kusma bir hastalık değil, belirtidir. Önemli olan arkasında ne olduğu.
Tüy yumağı kusması normal mi?
Kediler kendilerini yalayarak temizlerken tüy yutar. Bu tüyün büyük bölümü dışkıyla çıkar, bir kısmı midede toplanıp kusmukla atılabilir. Ara sıra, sıkça olmayan ve kedinin kustuktan sonra rahat göründüğü bir tüy yumağı kusması çoğu zaman sorun sayılmaz. Uzun tüylü kedilerde ve tüy döktükleri dönemlerde daha sık görülebilir.
Şu özellikler genellikle daha az endişe vericidir:
- kusmuğun içinde sıkışmış, silindir biçimli tüy topağı olması
- kedinin kustuktan sonra normal davranması, yemeye ve oynamaya devam etmesi
- kusmanın seyrek olması
Ama kedinizin tüy yumağı olmadan sık sık kusması, "tüy yüzünden" diye geçiştirilmemeli.
Hangi durumlarda kedi kusması acildir?
Aşağıdaki durumlarda beklemeden kliniğe başvurmak gerekir:
- kusmuğun içinde kan olması ya da kahve telvesi görünümünde koyu madde bulunması
- kısa sürede art arda kusma, ya da günlerce tekrarlayan kusma
- kustuktan sonra da düzelmeyen halsizlik, saklanma, hareketsizlik
- yemeyi ve su içmeyi bırakma
- karında şişlik ya da dokunulunca ağrı
- yabancı cisim yutulmuş olabileceği şüphesi: ip, ipli iğne, kurdele, oyuncak parçası, lastik gibi
- zehirli madde ya da bitki yutma ihtimali
- yavru ya da yaşlı bir kedi olması
- kusmayla birlikte ishal, ateş, nefes almada zorlanma ya da sarılık
- dışkı yapamama, kuyruk altının kirli olması
İp ve iplik benzeri cisimler kedilerde özellikle tehlikelidir, çünkü bağırsakta ilerleyip ciddi hasara yol açabilir. Ağzından ip sarkan bir kediyi asla kendiniz çekip çıkarmaya çalışmayın, hemen kliniğe getirin.
Sık kusan ama dışarıdan iyi görünen kedi
"Hayvanım kusuyor ama yemeye devam ediyor" cümlesi kliniğe sık gelir. Kedi iştahlı ve hareketli diye rahat olmak yanlış olabilir. Haftada birkaç kez tekrarlayan kusma, kronik bir sorunun işareti olabilir. Böbrek, tiroid, bağırsak ve pankreas hastalıkları kedilerde bu şekilde başlayabilir. Kusma uzun süredir sıklaştıysa kediyi muayeneye getirin; kan tahlili ve görüntüleme gerekebilir.
Evde yapılmaması gerekenler
Kendi kendine tedavi durumu kolayca kötüleştirebilir.
İnsan ilacı vermeyin. Mide ilaçları, ağrı kesiciler ve ateş düşürücüler dahil, insanlar için üretilmiş birçok ilaç kedilerde zehirlenmeye yol açabilir. Küçük bir doz bile tehlikeli olabilir.
Zorla su ya da yemek vermeyin. Kedi kusarken yemeyi reddediyorsa zorla beslemek hem kusmayı artırır hem de yutma sırasında solunum yoluna kaçma riskini doğurur.
Kusturmaya çalışmayın. Tuzlu su ya da başka bir yöntemle kusturma, bazı maddelerde daha fazla zarar verir.
Ev yapımı karışımlar, bitkisel çaylar ve internette gördüğünüz yöntemleri denemeyin.
Kusmuğun fotoğrafını çekmek ise faydalıdır. Rengi, içeriği ve kaç kez tekrarladığı hekime yol gösterir. Kedinin ne zaman, neyi yediğini ve evde kayıp bir eşya olup olmadığını not edin.
Evde neye dikkat edebilirsiniz?
Tek bir hafif kusmadan sonra kedinizi sakin tutup izleyebilirsiniz. Su kabının temiz ve dolu olması önemli. Mama değişikliği yaptıysanız eski mamaya dönün ve yeni mamaya yavaş yavaş geçin. Hızlı yiyen kediler için küçük porsiyonlar ya da yavaş yeme kapları işe yarayabilir. Tüy dökülen dönemlerde düzenli tarama yapmak yutulan tüy miktarını azaltır.
Kusma tekrar ederse, kedi halsizleşirse ya da yukarıdaki işaretlerden biri ortaya çıkarsa izlemeyi bırakıp muayeneye gelin.
Kusmayı önlemek için neler yapılabilir?
Her kusmanın önüne geçmek mümkün değil, ama bazı alışkanlıklar riski azaltır. Küçük oyuncakları, ipleri, lastikleri ve plastik poşetleri kedinin ulaşamayacağı yere kaldırın, zehirli bitkileri evden uzak tutun. Mamayı yavaş geçişlerle değiştirin, sofradan yemek vermeyin ve tüy döken dönemlerde kediyi sık tarayın. Parazit uygulamasını ve yıllık kontrolleri aksatmayın, çünkü sessiz ilerleyen birçok hastalık ilk olarak kusmayla kendini gösterir.
Adana'da kedi kusması için acil destek
Heypati Veteriner Kliniği 7 gün 24 saat açık. Kedinizde kanlı kusma, art arda kusma, yabancı cisim şüphesi ya da halsizlik varsa gece ya da hafta sonu demeden gelebilirsiniz. Acil durumlar için Adana acil veteriner sayfamızı inceleyebilir, yola çıkmadan önce bize ulaşabilirsiniz. Ücretler Veteriner Hekimleri Odası'nın belirlediği tarife çerçevesinde uygulanır.
Sıkça sorulan sorular
Kedi günde kaç kez kusarsa normal sayılır?
Kesin bir sayı vermek doğru olmaz. Ara sıra görülen, kedinin sonrasında rahat olduğu tek bir tüy yumağı kusması çoğu zaman sorun değildir. Sık tekrarlayan kusma, nedeni ne olursa olsun muayene gerektirir.
Kedi sarı köpüklü kusarsa ne yapmalı?
Tek seferlik olabilir, ama tekrar ediyorsa ya da kedi halsizse veteriner muayenesi gerekir. Kendiniz ilaç vermeyin.
Kedi kusmasında kan görürsem ne yapmalıyım?
Kanlı ya da kahve telvesi görünümlü kusma acil kabul edilir. Beklemeden kliniğe başvurun.
Kediye kusma için insan ilacı verilebilir mi?
Hayır. İnsanlar için üretilmiş birçok ilaç kedilerde zehirlenmeye neden olabilir. İlaç yalnızca veteriner hekimin önerisiyle verilmelidir.
Kedim ip yuttuysa ne yapmalıyım?
İpi çekmeye çalışmayın, hemen kliniğe getirin. İp ve benzeri cisimler bağırsakta ciddi hasara yol açabilir.
