İçindekilerYeni bir yavru köpek aldığınızda ya da sahiplendiğinizde aşı konusu hemen gündeme gelir. Köpek aşı takvimi tek bir tabloya sığmaz. Yavrunun yaşı, annesinden aldığı bağışıklık, aşı geçmişi, yaşadığı ortam ve diğer köpeklerle temas durumu planı değiştirir. Aşağıda genel kabul gören çerçeveyi ve aşıların ne işe yaradığını anlattık. Kesin takvimi köpeğinizi muayene eden hekim çıkarır.
Köpeklere hangi aşılar yapılır?
Köpek aşıları iki başlıkta düşünülür. Çekirdek aşılar hemen her köpek için önerilir ve karma aşıyla kuduz aşısından oluşur. İsteğe bağlı aşılar köpeğin yaşam biçimine ve bölgedeki riske göre eklenir; kennel öksürüğü (bronşit) aşısı ve lyme aşısı bu gruptadır.
Karma aşı, köpeklerde ciddi seyredebilen birkaç viral hastalığa karşı birlikte koruma sağlar. Genellikle gençlik hastalığı (distemper), parvovirüs, bulaşıcı karaciğer iltihabı gibi etkenler kapsanır. Hangi etkenlerin pakette olduğu kullanılan aşıya göre değişir. Hangi hastalıklara karşı koruduğunu hekiminize sorabilirsiniz. Bulaşıcı köpek hastalıkları hakkında genel bilgi için bulaşıcı köpek hastalıkları yazımıza da göz atabilirsiniz.
Yavru köpeklerde aşı takvimi nasıl işler?
Yavrular anne sütüyle bir miktar bağışıklık alır. Bu koruma zamanla azalır, ama süresi yavruya göre değişir. Aşı çok erken yapılırsa anneden gelen antikorlar aşının etkisini azaltabilir; çok geç yapılırsa yavru korumasız kalabilir. Bu yüzden yavrularda karma aşı tek doz değil, birkaç hafta arayla tekrarlanan bir seri olarak uygulanır.
Genel kabule göre karma aşıya yavruluğun ilk haftalarında başlanır, birkaç hafta arayla tekrar edilir ve seri yavru birkaç aylık olana kadar sürer. Kaç doz yapılacağı ve doz aralıkları yavrunun yaşına, ırkına ve sağlık durumuna göre belirlenir. Yazıdaki aralıkları kesin hafta olarak değil, yaklaşık çerçeve olarak okuyun.
Aşıdan önce muayene gerekir. Hasta, ateşli ya da iç paraziti yoğun bir yavruya yapılan aşı, istenen korumayı vermeyebilir. Parazit uygulaması genellikle aşıdan önce planlanır.
Kuduz aşısı ne zaman yapılır?
Kuduz aşısı yavruluk serisinden ayrı düşünülür. İlk doz genellikle yavru birkaç aylıkken yapılır, sonrasında düzenli olarak tekrarlanır. Türkiye'de sahipli kedi ve köpeklerde kuduz aşısı zorunludur ve her yıl yenilenir. Yaşı, tekrar aralığı, yan etkileri ve yurtdışı şartları için ayrı yazımıza bakabilirsiniz: kuduz aşısı.
Bronşit (kennel öksürüğü) ve lyme aşısı herkese gerekli mi?
Hayır, bunlar herkese otomatik yapılan aşılar değildir.
Kennel öksürüğü aşısı, köpeklerin birlikte kaldığı ortamlarda yaygın görülen bulaşıcı bir solunum yolu hastalığına karşıdır. Pansiyon, köpek oteli, eğitim grupları, bakım evleri ve parklar gibi başka köpeklerle yakın temas olan yerlere giden köpeklerde gündeme gelir. Aşının uygulanma yolu ve tekrar aralığı üretime göre değişir. Hekiminiz köpeğinizin yaşam biçimine bakarak karar verir.
Lyme aşısı ise keneler yoluyla bulaşan bir hastalığa karşıdır. Kene riski olan bölgelerde yaşayan ya da kene görülen yerlere sık giden köpekler için düşünülür. Hastalığın görülme sıklığı bölgeye göre değişir. Aşı kene korumasının yerini tutmaz; dış parazit uygulaması yine devam eder. Köpeğiniz için gerekip gerekmediğine hekimle birlikte karar verin.
Yetişkin köpeklerde aşı tekrarı
Yavruluk serisi bittikten sonra bir hatırlatma dozu yapılır. Sonrasında karma aşı için tekrar sıklığı, kullanılan aşıya ve köpeğin risk durumuna göre değişir. Kuduz aşısı ise Türkiye'de her yıl tekrarlanır. Aşı geçmişini bilmediğiniz yetişkin bir köpeği sahiplendiyseniz önce muayene yapılır, hekim ilk doz mu yoksa seri mi gerektiğine karar verir.
Tekrar aşıları aksarsa köpeğin bağışıklığı zamanla düşebilir. Randevuyu kaçırdıysanız ilk fırsatta kliniğe uğrayın, hekim takvimi yeniden düzenler.
Aşıdan önce ve sonra nelere dikkat etmeli?
Aşı günü köpeğin sağlıklı, iştahlı ve ateşsiz olması gerekir. Hastalık belirtisi varsa aşı ertelenebilir.
Yavru, serisi tamamlanana kadar tam korunmuş sayılmaz. Bu dönemde hasta ya da aşısız köpeklerle temastan, kalabalık parklardan ve yerdeki dışkıdan uzak tutmak çoğu hekimin önerisidir. Ne zaman dışarı çıkabileceğini hekiminize sorun.
Aşıdan sonra bir iki gün hafif halsizlik, iştah azalması ya da enjeksiyon yerinde hassasiyet görülebilir ve çoğunlukla kendiliğinden geçer. Yüzde şişme, kaşıntılı kabarıklıklar, kusma, ishal, nefes almada zorlanma ya da bayılma görürseniz beklemeden kliniği arayın. Aşı karnesini saklayın, pansiyon ve yolculuk için gerekecektir.
Aşıyı aksatırsam ne olur?
Bir tekrar aşısı geciktiyse panik yapmayın. Hekim köpeğin yaşına ve önceki aşı geçmişine bakarak devam mı edeceğine, yoksa seriye yeniden mi başlayacağına karar verir. Gecikmeyi kliniğe açıkça söylemeniz yeterli. Aşı karnesi kaybolduysa yine de gelin; daha önce aynı klinikte aşılandıysa kayıtlar sistemde durabilir. Yurtdışı seyahati planlıyorsanız aşı tarihleri daha da önem kazanır, bu yüzden takvimi erkenden hekimle konuşun.
Adana'da köpek aşısı
Heypati Veteriner Kliniği'nde yavru ve yetişkin köpekler için aşı planını önce muayene yaparak çıkarıyoruz. Karma aşıyı, kuduzu ve gerekiyorsa diğer aşıları köpeğinizin yaşına ve yaşam biçimine göre planlıyor, parazit uygulamasıyla birlikte tek takvimde topluyoruz. Kliniğimiz 7 gün 24 saat açık. Ayrıntılar aşılama sayfamızda, sorularınız için bize ulaşabilirsiniz. Ücretler Veteriner Hekimleri Odası'nın belirlediği tarife çerçevesinde uygulanır.
Sıkça sorulan sorular
Yavru köpek kaç haftalıkken aşılanır?
Karma aşıya genellikle yavruluğun ilk haftalarında başlanır ve doz serisi birkaç ay boyunca tekrarlanır. Kesin hafta ve doz sayısını yavruyu muayene eden hekim belirler.
Köpeklere hangi aşılar yapılır?
Çekirdek aşılar karma aşı ve kuduz aşısıdır. Kennel öksürüğü (bronşit) ve lyme aşıları köpeğin yaşam biçimine ve bölgedeki riske göre eklenir.
Köpek aşısı her yıl tekrarlanır mı?
Kuduz aşısı Türkiye'de her yıl yenilenir. Karma aşının tekrar aralığı kullanılan aşıya ve köpeğin risk durumuna göre hekim tarafından belirlenir.
Aşısı tamamlanmamış yavru köpek dışarı çıkarılabilir mi?
Seri tamamlanana kadar yavru tam korunmuş sayılmaz. Parklar ve başka köpeklerle temas konusunda hekiminizin önerisini alın.
Aşıdan sonra köpeğim halsiz olursa ne yapmalıyım?
Bir iki gün süren hafif halsizlik görülebilir. Yüzde şişme, kusma, nefes darlığı ya da halsizliğin uzaması durumunda hemen veteriner kliniğine başvurun.
