Muhabbet Kuşu Hastalıkları: Hasta Bir Kuşta Hangi Belirtilere Bakmalı?

Kuşlar hastalıklarını gizler. Doğada hasta görünen kuş avcıların hedefi olur, bu yüzden içgüdüleri belirtiyi olabildiğince saklamaktır. Evdeki muhabbet kuşu da aynı içgüdüyü taşır. Sahip fark ettiğinde hastalık çoğu zaman ilerlemiş olur. Bu yazıda sağlıklı bir muhabbet kuşunun nasıl göründüğünü, hangi değişikliklerin uyarı sayılması gerektiğini ve ne zaman kliniğe gelmeniz gerektiğini anlattık.

Hasta muhabbet kuşunda ilk belirtiler neler?

Sağlıklı bir muhabbet kuşu canlıdır, gözleri parlak ve açıktır, ötüp oynar, tüyleri düzgündür. Uyarı sayılabilecek değişiklikler şunlar:

• tüylerin sürekli kabarık durması, kuşun top gibi görünmesi
• gün boyunca tüneğin köşesinde uyuklama, oyuncaklara ve seslere ilgisizlik
• yem ve su tüketiminde belirgin azalma ya da artış
• ötmeyi bırakma
• gözlerde kısık durma, akıntı ya da şişlik
• kafesin tabanında oturma
• dengeyi kaybetme, tünekten düşme

Bu belirtilerin hiçbiri tek başına bir hastalık adı koydurmaz. Yine de kuşta davranış değişikliği başladıysa vakit kaybetmeyin.

Tüy kabarıklığı neden önemli?

Kuşlar vücut ısısını korumak için tüylerini kabartır. Hasta bir kuş ısı kaybını azaltmak için sürekli kabarık durabilir. Soğuk bir ortamda kabarma normaldir; ama oda ısısı uygun olduğu halde kuş günün büyük bölümünde kabarık duruyorsa bu ciddiye alınmalı.

Gaga ve tüy sorunları ne anlama gelir?

Gagada aşırı uzama, pullanma, renk değişimi ya da deformasyon sağlık sorunlarına işaret edebilir. Gaga aynı zamanda beslenme ve bazı hastalıkların göstergesi olabildiği için değişim fark edildiğinde muayene yapılmalıdır.

Tüy tarafında ise şunlar dikkat çeker: tüylerin dökülüp yerine yenisinin çıkmaması, kuşun kendi tüyünü yolması, bakımsız ve kırık görünen tüyler, vücutta çıplak bölgeler. Tüy yolma sıkılma ve stres gibi davranışsal nedenlerle de olabilir, ama bir cilt ya da iç hastalıktan da kaynaklanabilir. Hangisi olduğuna kuşu görmeden karar vermek mümkün değildir. Doğal tüy değişimi ise yılın belirli dönemlerinde olur ve tüy dökülmesi dengeli, simetrik ilerler.

Solunum belirtileri neden acil olabilir?

Kuşların solunum sistemi çok hassastır. Şu belirtilerden biri varsa gecikmeyin:

• gagayı açarak nefes alma
• nefes alırken kuyruğun aşağı yukarı oynaması
• hırıltı, tıkırtı ya da nefes alırken çıkan ses
• burun deliklerinde akıntı ya da tıkanıklık
• sesin değişmesi ya da kısılması
• öksürük benzeri hareket, hapşırık

Solunum güçlüğü olan bir kuş çok hızlı kötüleşebilir. Bu belirtilerde kuşu sıcak ve sessiz bir yerde tutup vakit kaybetmeden kliniğe getirmeniz gerekir. Kuşu zorla yakalamak ve sıkmak da nefesi daha da zorlaştırabilir, o yüzden dikkatli taşıyın.

Dışkı değişimi neyi gösterir?

Kuş dışkısı üç kısımdan oluşur: koyu renkli ya da yeşilimsi katı kısım, beyaz idrar tuzları ve saydam sıvı. Kafesin tabanındaki gazete ya da kağıt, sağlığı izlemek için işe yarar.

Şu değişiklikleri not edin: dışkının rengi, kıvamı, miktarı ve sıklığı. Çok sulu dışkı, kanlı görünüm, alışılmadık renkler, dışkıda çok fazla sıvı ya da dışkı miktarının belirgin azalması muayene gerektiren işaretlerdir. Beslenme değiştiğinde (örneğin taze sebze ve meyve verildiğinde) dışkı rengi geçici olarak değişebilir, bu normaldir. Tek bir tuhaf dışkı yerine devam eden bir değişim önemlidir.

Hasta kuşu evde nasıl bekletmeli?

Kliniğe gidene kadar kuşu rahat ve sakin tutun. Kafesi çok soğuk olmayan, hava akımı almayan, sessiz bir ortama alın. Yem ve su kabını kuşun kolay ulaşabileceği yere koyun. Ev yapımı karışım, bitkisel çay ya da insan ilacı vermeyin; kuşların ağırlığı çok az olduğu için küçük bir hata bile ölümcül olabilir.

Muayeneye gelirken kuşun yem çeşitlerini, günlük rutinini ve evde başka hayvan olup olmadığını anlatmaya hazır olun. Dışkı fotoğrafı ve kafesin tabanından alınmış taze bir örnek de işe yarar.

Hastalıklardan nasıl korunulur?

Temiz kafes, her gün yenilenen su, çeşitli ve dengeli beslenme, uygun oda ısısı ve hava akımından korunmuş bir yaşam alanı birçok sorunu azaltır. Sadece tohum karışımıyla beslenen kuşlarda beslenme dengesizliği sorun olabilir; yemin nasıl çeşitlendirileceğini hekime sorabilirsiniz. Yeni bir kuş aldığınızda onu bir süre mevcut kuşlardan ayrı tutmak da bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önler. Sigara dumanı, kokulu spreyler, yapışmaz tava dumanı gibi hava kirleticilerinden uzak tutmak da önemlidir.

Düzenli kontrol, belirti başlamadan sorunu yakalamanın en güvenli yoludur.

Muayeneye gelirken neleri anlatmalısınız?

Kuşun yaşını, ne zamandır sizde olduğunu, ne yediğini, kafesin nerede durduğunu ve evde sigara içilip içilmediğini hekime anlatın. Belirtilerin ne zaman başladığını not edin. Kuşunuzu taşıma kafesinde ya da küçük, havalandırması olan bir kutuda, üzeri hafifçe örtülü olarak getirin. Isı kaybetmemesi için soğuk havada örtüyü kalınlaştırın, ama hava almasını engellemeyin. Yolculuk sırasında kuşu elinizle tutmaya çalışmayın.

Adana'da kuş veteriner hizmeti

Heypati Veteriner Kliniği muhabbet kuşu gibi egzotik hayvanlara da bakıyor ve 7 gün 24 saat açık. Kuşunuzda nefes darlığı, tüy kabarıklığı ya da yem yememe gibi belirtiler varsa beklemeden gelin. Ayrıntılar Adana kuş veterineri sayfamızda, randevu ve sorularınız için ise bize ulaşabilirsiniz. Ücretler Veteriner Hekimleri Odası'nın belirlediği tarife çerçevesinde uygulanır.

Sıkça sorulan sorular

Muhabbet kuşu hasta olunca nasıl anlaşılır?

Tüylerin sürekli kabarık durması, hareketsizlik, ötmeyi bırakma, yem ve su tüketiminde değişim ve dışkıdaki farklılıklar ilk belirtilerdir. Kuşlar hastalığı gizlediği için bu değişiklikler fark edildiğinde geç kalınmış olabilir.

Muhabbet kuşu gagasını açarak nefes alıyorsa ne yapmalı?

Bu bir solunum sıkıntısı belirtisi olabilir ve acil kabul edilir. Kuşu sıcak ve sessiz tutup hemen kliniğe getirin.

Muhabbet kuşu neden tüylerini yolar?

Sıkılma ve stres gibi davranışsal nedenler olabilir, deri ya da iç hastalıkları da yol açabilir. Nedeni kuşu muayene etmeden söylemek mümkün değildir.

Muhabbet kuşunun dışkısı nasıl olmalı?

Normalde koyu ya da yeşilimsi katı kısım, beyaz idrar tuzları ve az miktarda saydam sıvıdan oluşur. Rengi, kıvamı ya da miktarı uzun süre değişirse muayene gerekir.

Hasta muhabbet kuşuna evde ilaç verilebilir mi?

Hayır. Kuşlar çok küçük olduğu için yanlış ilaç ya da doz ölümcül olabilir. Kuşunuzu veteriner hekime gösterin.